Het Turkije Instituut is sinds eind 2015 gesloten. Aanleiding tot dit besluit was het gebrek aan perspectief op nieuwe fondsen, mede in het licht van de ontwikkelingen in Turkije. De website (turkije-instituut.nl) is nog wel toegankelijk als informatiebron. Hierdoor zal althans een deel van de expertise die in de afgelopen acht jaar is opgebouwd behouden blijven.

Creditcardschulden nemen fors toe

10 december 2013 - Het Internationaal Monetair Fonds waarschuwt Turkije in een recent verschenen rapport voor de afhankelijkheid van de Turkse economie van buitenlands kapitaal. Een strenger monetair en fiscaal beleid is volgens het rapport noodzakelijk om de Turkse economie meer resistent te maken voor schommelingen in de instroom van buitenlands kapitaal. Volgens het IMF is ook de groei van de Turkse economie, 4,4% in het derde kwartaal, problematisch aangezien dit voor een deel voortkomt door de hoge binnenlandse vraag, wat resulteert in een stijgende inflatie en een groei van het tekort op de lopende rekening. Nu de koers van de lira zich rond het historisch dieptepunt van de afgelopen zomer bevindt wordt er van overheidswege gewerkt naar een afbouw van de afhankelijkheid van buitenlandse investeringen.

Samen met de import van energie en machineonderdelen voor de Turkse industrie is de private consumptie een van de oorzaken van het tekort op de lopende rekening dat momenteel 7% van het BBP bedraagt. Consumenten maken in Turkije vaak gebruik van creditcards van meerdere banken. De Turkse spaarquote is opvallend laag en de dagelijkse uitgaven worden steeds vaker met creditcards betaald. De totale schuld van Turkijes 57 miljoen creditcardbezitters bedraagt momenteel dan ook $45 miljard. Terwijl in 2009 277.000 Turken niet in staat waren om hun creditcardschulden te betalen is dit aantal in 2013 inmiddels opgelopen naar 1,7 miljoen mensen.

Ook de consumentenkredieten zijn met $118 miljard (eind oktober) sterk gestegen. 45% hiervan zijn hypotheekleningen voor huizen van voornamelijk de staatsbedrijf TOKİ. Schulden voor de financiering van auto’s komen uit op $3,94 miljard. Persoonlijke leningen bedragen momenteel echter $61 miljard, wat ongeveer 49% van de consumentenkredieten uitmaakt. Dit betekent dat er vaak nieuwe schulden worden aangegaan om oude schulden af te lossen.

Vanuit Ankara zijn er steeds meer geluiden om deze problematiek aan te pakken. De minister van Financiën Mehmet Şimşek waarschuwde al dat de stijgende consumentenschulden onhoudbaar zijn. Ook premier Erdoğan waarschuwde voor ‘de rentelobby’ die veel verdient aan hoge rentes. Nu de Turkse politiek zich klaarmaakt voor drie verkiezingen in twee jaar tijd zou de creditcardproblematiek een politiek heikel punt kunnen worden. Oppositieleden verwijten de regering al van omkoping van de stemmers. ‘De regering wint de verkiezingen niet door stijgende inkomens maar door toenemende schulden’, aldus Faik Öztrak van de CHP. Volgens de Hürriyet Daily News kunnen de verwachte maatregelen om betalingstermijnen in te korten en maatregelen die restricties op creditcarduitgaven invoeren het tekort op de lopende rekening met een half procentpunt verlagen.

Hoewel de Turkse economie in 2010 een groei van 8,9% meemaakte, en daarmee een van de snelst groeiende economieën ter wereld was, is de groei in 2013 gedaald naar 3,6% en zal in 2014 volgens verwachtingen lichtjes stijgen naar 4%. De Turkse economie is echter steeds kwetsbaarder geworden voor mondiale ontwikkelingen. De deze maand verwachte afbouw van de obligatieaankopen van de Federal Reserve lijkt dit effect in de toekomst alleen maar te versterken. Terwijl de Turkse Centrale Bank met de verkiezingen in aantocht weigert de rentevoet te wijzigen worden er met buitenlandse reserves steeds meer liras opgekocht.

Volgens Capital Economics London maakt Turkije inmiddels naast Brazilië, India, Indonesië en Zuid-Afrika deel uit van de ‘fragiele vijf’ wereldeconomieën. Tenzij een politieke strijd binnen de AKP ontstaat verwachten de markten dat het huidige beleid voortgezet wordt. De opkomende lokale verkiezingen in maart 2014 zullen bepalen of premier Erdoğan en zijn AKP schade hebben opgelopen door de massale antiregeringsprotesten in juni. De verkiezingen in maart worden gevolgd door presidentiële verkiezingen in augustus en parlementaire verkiezingen in 2015. Naar verwachting zullen er dan ook tot de verkiezingen in 2015 geen ingrijpende beslissingen over de economie worden genomen.

Blogs

Turkije Instituut sluit zijn deuren
Turkije Instituut sluit zijn deuren
Nieuw Turks kabinet, Turkse rechtsstaat verder onder druk
Turkije haalt Russisch vliegtuig neer, internationale coalitie tegen Daesh/IS lijkt te klappen
Turkije haalt Russisch vliegtuig neer, internationale coalitie tegen Daesh/IS lijkt te klappen
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Lees meer...