Het Turkije Instituut is sinds eind 2015 gesloten. Aanleiding tot dit besluit was het gebrek aan perspectief op nieuwe fondsen, mede in het licht van de ontwikkelingen in Turkije. De website (turkije-instituut.nl) is nog wel toegankelijk als informatiebron. Hierdoor zal althans een deel van de expertise die in de afgelopen acht jaar is opgebouwd behouden blijven.

Politieke bemoeienis met de Turkse economie

3 maart 2015 - De toegenomen bemoeienis van de politiek met de economische besluitvorming domineert de Turkse economie in februari 2015. Onafhankelijke instellingen zoals de Centrale Bank en het Agentschap voor Bankregelgeving en Toezicht worden onder druk gezet door de overheid en president Erdoğan. 

Turkije’s Centrale Bank bracht op 24 februari de herfinancieringsrente naar 7.5% en verlaagde de debetrente naar 7.25%. De renteverlaging komt tegelijkertijd met het publiek gevoerde debat tussen president Erdoğan en de Centrale Bank over de mate van versoepeling van het Turks monetair beleid.

Ondanks de renteverlaging blijft Erdoğan de Centrale Bank sterk bekritiseren, omdat de rente niet is verlaagd zoals was verwacht. In tegenstelling tot de gouverneur van de Centrale Bank Erdem Başçi, die stelt dat rentetarieven geleidelijk gereduceerd moeten worden en in lijn zouden moeten zijn met inflatieverwachtingen, staat Erdoğan erop dat “rente de oorzaak is en inflatie het resultaat”. De Turkse lira reageerde met een fellere devalueert na Erdoğan’s opmerking.

Volgens Erdoğan’s laatste toespraak had vicepremier Ali Babaçan, die is belast met economische zaken, een onverwachte bijeenkomst met minister-president Ahmet Davutoğlu, wat leidde tot speculaties over zijn naderende ontslag. Deze speculaties namen toe toen Erdem Başçi niet aanwezig was bij een cruciale bijeenkomst van de Centrale Bank op 26 februari. Het bureau van de Minister-president heeft de beweringen ontkent. Het moet nog blijken of Başçi in zijn functie blijft. Deze gebeurtenis laat zien in wat voor mate de onafhankelijke overheidsorganen onder politieke druk zijn komen te staan. Babaçan wordt gerespecteerd door internationale investeerders en als hij stopt met zijn functie vóór de parlementaire verkiezingen in juni zal dat een negatief effect hebben op de economie.

De publieke onenigheid over het economisch beleid toont de kwetsbaarheid van de Turkse economie, omdat het direct een negatieve invloed heeft op de wisselkoers. De andere factor die door investeerders nauwlettend in de gaten gehouden wordt, is het besluit van de FED om rentetarieven te verhogen. Als in de VS de werkgelegenheid toeneemt als resultaat van economisch herstel, wordt van FED verwacht dat het haar bijna-nul rente beleid beëindigd. Dit zal leiden tot een uitstroom van beleggingen vanuit opkomende landen en voornamelijk vanuit Turkije. Verslagen van de bijeenkomsten van de FED geven echter geen duidelijk beeld van “wanneer” een besluit te verwachten is. Paul Rawkins, directeur van Fitch Ratings, voorziet dat de Turkse lira mogelijk de meest fluctuerende valuta blijft onder de valuta van opkomende markten, vanwege het hoge tekort op de lopende rekening en de noodzaak voor aanhoudende Foreign Direct Investments (FDI).

De schommeling in de wisselkoers is de belangrijkste oorzaak van de kwetsbaarheid van de Turkse economie. Turkije’s internationale investeringpositie (verschil tussen Turkije’s vorderingen en Turkije’s schuld) was 431 miljard dollar in 2014, verklaarde de Centrale Bank. De meeste schuld is te vinden in de private sector en huishoudens en niet zo zeer in de vorm van staatsschuld.  De lasten van al deze leners nemen toe wanneer de  Turkse lira devalueert. De daling van de olieprijs, gepaard met de afgenomen import tegen het einde van 2014,  heeft een positief effect op Turkije’s handelsbalans gehad. Mineralen en brandstoffen vormen maar liefst één vierde van Turkije’s totale import. 

Met dank aan StratejiCo 

Blogs

Turkije Instituut sluit zijn deuren
Turkije Instituut sluit zijn deuren
Nieuw Turks kabinet, Turkse rechtsstaat verder onder druk
Turkije haalt Russisch vliegtuig neer, internationale coalitie tegen Daesh/IS lijkt te klappen
Turkije haalt Russisch vliegtuig neer, internationale coalitie tegen Daesh/IS lijkt te klappen
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Lees meer...