Het Turkije Instituut is sinds eind 2015 gesloten. Aanleiding tot dit besluit was het gebrek aan perspectief op nieuwe fondsen, mede in het licht van de ontwikkelingen in Turkije. De website (turkije-instituut.nl) is nog wel toegankelijk als informatiebron. Hierdoor zal althans een deel van de expertise die in de afgelopen acht jaar is opgebouwd behouden blijven.

Turkije in het middelpunt van internationaal overleg

13 oktober - Momenteel staat Turkije in het middelpunt van de internationale belangstelling. Allereerst is Turkije dit jaar de voorzitter van de G20, het platform voor overleg tussen de twintig belangrijkste economieën in de wereld. Met een veelvoud aan economische moeilijkheden en uitdagingen die roepen om een oplossing, is het aan Turkije om het overleg dat plaatsvindt in goede banen te leiden en vormt het een mogelijkheid om zichzelf te profileren. Daarnaast, en van meer gewicht, speelt Turkije een cruciale rol met betrekking tot het conflict in Syrië: het huisvest verreweg de meeste Syrische vluchtelingen en geldt door zijn ligging noodzakelijkerwijs als brug voor vluchtelingen tussen Syrië en Europa. Niet alleen in humanitair opzicht, maar ook op het militaire vlak speelt Turkije als buurland van Syrië een hoofdrol: de VS vliegt immers vanaf de vliegbasis in İncirlik op doelen van Islamitische Staat, terwijl de vermeende Russische schendingen van het Turkse luchtruim de internationale verhoudingen tussen de NAVO-leden en Rusland op scherp zetten.

De G20 is een economisch forum dat bestaat uit negentien ‘ontwikkelde en opkomende economieën’ en de Europese Unie, dat is opgericht in 1999. Aanvankelijk was het bedoeld als een overlegorgaan tussen de verschillende ministers van Financiën en de centrale bankiers van de lidstaten, maar sinds de opkomst van de financiële crisis in 2008 is het getransformeerd in een overleg op het hoogste niveau: dat van de regeringsleiders. Op het gebied van economisch overleg kan het gezien worden als het ‘belangrijkste forum voor het bepalen van de koers van de wereldeconomie’, zoals voormalig voorzitter van de Europese Centrale Bank Jean-Claude Trichet het ooit typeerde. Hoewel de legitimiteit van de G20 niet volledig onomstreden is, geldt het economisch overleg wel als toonaangevend.
                Turkije zit niet alleen aan tafel, maar hanteert bovendien de voorzittershamer dit jaar. Als drie pijlers voor economische ontwikkeling in 2015 opperde Turkije aan het einde van 2014 ‘inclusiveness, implementation en investment for growth’. Daarnaast bracht Turkije naar buiten dat het ‘inclusieve en robuuste groei’ als na te streven doel stelde. Het vaststellen van de agenda biedt vanzelfsprekend kansen voor ‘Middle Power Turkey’, zoals Mina Toksöz, onderzoeker bijChatham House, schreef in haar analyse van maart 2015. Terwijl de dominante economieën, zoals de VS en China, en de opkomende economieën, zoals Brazilië en India, uiteenlopende agenda’s en prioriteiten hebben, kan een groep ‘middenklassers’, waar Turkije, maar ook landen zoals Australië, Canada en Zuid-Korea onder vallen, het heft in handen nemen om de G20 in hun voordeel bij te sturen en het orgaan in positieve zin te ontwikkelen, aldus Toksöz.
                Hoewel meerdere vergaderingen in G20-verband inmiddels hebben plaatsgevonden, blijft de belangrijkste, die van de regeringsleiders van de leden van de G20, nog over voor half november. Eind 2014, bij aanvang van het voorzitterschap stelde Ali Babacan, destijds de Turkse vice-premier, dat deze top zich zou richten op ‘sterke, duurzame en gebalanceerde economische groei, maar ook op klimaatverandering, wereldwijde ontwikkeling en de strijd tegen corruptie’. Echter, zoals de groep vorig jaar niet om de crisis in Oekraïne heen kon, zo zullen de regeringsleider dit jaar niet om de crisis in Syrië heen kunnen draaien.

Zo komen we aan bij het tweede toneel op welke Turkije op dit moment in de schijnwerpers staat: de strijd in Syrië. Voor Turkije kent deze strijd twee kanten. Enerzijds springt het humanitaire gezicht van Turkije in het oog, met om en nabij twee miljoen vluchtelingen die in Turkije verblijven. De Turken oogsten lof in Europa voor de bereidheid tot opvang van de enorme stroom Syriërs, zo werd afgelopen week duidelijk toen president Erdoğan op staatsbezoek was in Brussel. De meest belangrijke ontmoetingen had hij niet met de Belgische koning, maar met de voorzitters van de Europese instellingen. Erdoğan presenteerde zich, met recht, als een onmisbare schakel voor Europa in de vluchtelingenkwestie.Quid pro quo was zijn boodschap, waarbij Turkse steun bij het opvangen van Syrische vluchtelingen en het ‘beter bewaken van de grenzen richting Europa’ gepaard zouden moeten gaan met, bijvoorbeeld, een versoepeling van de visumregelingen voor Turkse burgers. Een precieze uitwerking van nieuwe EU-plannen met betrekking tot Turkije laat nog op zich wachten.

Anderzijds speelt Turkije ook een bijzonder gevoelige rol op politiek gebied, door het feit dat een groot gedeelte van de strijd tussen het Syrische regeringsleger en de oppositie dichtbij de Turkse grens gevoerd wordt; door Turkije’s NAVO-lidmaatschap en de Amerikaanse aanwezigheid op de vliegbasis in İncirlik; maar bovenal door de rol die Rusland sinds kort speelt in Syrië. 
                De Russische schendingen van het Turkse luchtruim van de afgelopen vallen allerminst in goede aarde bij Turkije en de rest van de NAVO-leden (lees: de VS) en zetten de diplomatieke verhoudingen op scherp. Jens Stoltenberg, secretaris-generaal van de NAVO, uitte afgelopen week al ferme taal ten aanzien van Rusland en liet weten dat de NAVO ‘zo nodig bereid is troepen naar Turkije te sturen’, hetgeen opgevat kan worden als een duidelijk diplomatiek signaal. 
                Bovendien brengt het Turkije in een lastig parket. Enerzijds beoogt de Turkse regering in Syrië het tegenovergestelde doel te bereiken van Rusland: waar Turkije het Assad-regime ten val wil brengen, daar ondersteunen de Russen de zittende president juist. Anderzijds leunt Turkije op meerdere gebieden op Rusland, voornamelijk op het gebied van energie: een complete vervreemding van Rusland zal om deze reden geen optie zijn in Ankara.

Door het voorzitterschap in de G20 en de prominente rol in het conflict in Syrië speelt Turkije momenteel een prominente rol in de internationale politieke arena. De komende weken zullen uitwijzen wat de gesprekken tussen Erdoğan en de EU-leiders op zullen leveren, alsmede in hoeverre de ontvlambare situatie tussen de Russen en de Turken verder zal escaleren. Tegelijkertijd staan Turkije ook intern enkele zware uitdagingen te wachten. De aanslag in Ankara van zaterdag 10 oktober hebben de politieke verhoudingen nog verder gepolariseerd en hebben geleid tot grootschalige protesten door heel het land. Wanneer daar de huidige interne dynamiek aan toe wordt gevoegd – de nationale verkiezingen van 1 november, de escalatie in het conflict met de PKK en de confrontaties tussen de Turkse pers en de Turkse staat – wordt het meer dan duidelijk dat Turkije wederom een turbulente periode te wachten staat.

Agenda

Klik hier voor een uitgebreide agenda.

16 december
Boekpresentatie:
'De Vergeten Geschiedenis van mijn Grootvader Sulayman Hadj Ali'
Geschreven door Meltem Halaceli

Woensdag 16 december, 15:00-17:15 uur; Paradiso, Weteringschans 6-8, Amsterdam 


6 januari tot en met 16 maart 2016

Om de kennis van Nederlandse studenten over het Palestijns-Israelische conflict te vergroten en om het debat te verdiepen, biedt CIDI sinds 1988 een collegereeks aan over Israels politieke situatie. De colleges zijn bedoeld voor studenten met een bijzondere interesse voor Israel en het Midden Oosten.

De reeks bestaat uit elf colleges. De docenten zijn merendeels academici verbonden aan verschillende universiteiten in Nederland en experts op deelterreinen van de politieke situatie in het Midden-Oosten. De collegereeks is van universitair niveau maar ook toegankelijk voor studenten van hogescholen en toehoorders.

Kijk voor meer informatie op cidi.nl of mail naar cidi@cidi.nl.

6 oktober 2015 tot en met 31 januari 2016

Europalia Turkey

Verkiezingsuitslag: grafieken en kaarten

De onderstaande afbeeldingen laten zien wat de resultaten zijn van de Turkse verkiezingen van 1 november. Daarnaast is ook het verschil met de verkiezingen van 7 juni jl. in beeld gebracht.

Vacatures

Stage: Social Media Assistent (Nederlandse Consulaat-Generaal te Istanbul)

Het Consulaat-Generaal te Istanbul is voor een periode van 4-6 maanden op zoek naar een stagiair(e) die de functie van social media assistent kan vervullen. De stage start halverwege januari 2016 en eindigt halverwege april, mei of juni 2016. Als stagiair(e) in deze functie ben je onder meer verantwoordelijk voor het schrijven van blogs, tweets en teksten voor de website. Daarnaast draai je bij verschillende evenementen mee op de afdeling Pers en Culturele Zaken.

Is je nieuwsgierigheid gewekt? Klik dan hier voor meer informatie!

Kennis van Turkije

Het Turkije Instituut is een onafhankelijke instelling die zich richt op het vergroten van kennis over Turkije bij een divers Nederlands publiek.
Volg ons ook op:   

Het Turkije Instituut werkt samen met Turkish Studies at Leiden University en Leiden University Institute for Area Studies (LIAS)

Zoekt u een Turkije-expert voor een lezing of analyse?

Bent u op zoek naar een expert op het gebied van de politieke, sociale of economische situatie in Turkije? Wij kunnen u (op weg) helpen.

Lees meer...