Het Turkije Instituut is sinds eind 2015 gesloten. Aanleiding tot dit besluit was het gebrek aan perspectief op nieuwe fondsen, mede in het licht van de ontwikkelingen in Turkije. De website (turkije-instituut.nl) is nog wel toegankelijk als informatiebron. Hierdoor zal althans een deel van de expertise die in de afgelopen acht jaar is opgebouwd behouden blijven.

Nieuw Turks kabinet, Turkse rechtsstaat verder onder druk

7 december – De afgelopen maanden speelt Turkije de hoofdrol in een repeterend verhaal: Het valt van de ene crisis in de andere. De politieke impasse, veroorzaakt door de mislukte formatie na de verkiezingen van 7 juni, werd doorbroken door de nieuwe verkiezingen van 1 november, waar de AKP wederom een meerderheid in het Turkse parlement behaalde. Het nieuwe Turkse kabinet is inmiddels geïnstalleerd, zij het vrij geruisloos. Dit heeft alles te maken met de turbulente context: president Erdoğan gaf goedkeuring aan het kabinet van minister-president Davutoğlu op dezelfde dag dat de Turkse strijdkrachten een Russisch gevechtsvliegtuig uit de lucht schoten. Naast het feit dat de Turks-Russische betrekkingen hierdoor een flinke deuk hebben opgelopen, brengen de recente moordaanslag op de Koerdische advocaat Tahir Elçi, alsmede de arrestaties van de prominente Cumhuriyet-journalisten Dündar en Gül aan het licht dat de Turkse rechtsstaat alleen maar verder erodeert en de crisissituatie in Turkije voortduurt.

Het nieuwe Turkse kabinet bestaat louter uit AKP-politici, geen wonder aangezien Davutoğlu geen coalitiepartner nodig had om een meerderheid te creëren in het Turkse parlement. Het nieuwe kabinet wordt vooral gekenmerkt door loyale bekenden van president Erdoğan en Davutoğlu. Echter, een opvallende afwezige is Ali Babacan. Hij werd lang de ‘economische tsaar’ van Turkije genoemd en oogstte lof in binnen- en buitenland, zowel als vice-premier (2009-2015, onder Davutoğlu) en als minister (2002-2007, onder Erdoğan) van Economische Zaken, maar is desondanks geen onderdeel van het nieuwe kabinet. Sommigen schrijven dit toe aan zijn weerstand ten opzichte van de wensen van Erdoğan, terwijl anderen benadrukken dat er misschien een andere belangrijke post voor hem in het verschiet ligt.
                Aan de andere kant is Tuğrul Türkeş, voormalig MHP-lid, zoon van MHP-oprichter Alparslan Türkeş en recentelijk overgestapt naar de AKP, tot één van de vice-premiers van premier Davutoğlu benoemd. President Erdoğan’s schoonzoon, Berat Albayrak, is de nieuwe minister van Energie en Natuurlijke Bronnen. Er werden twee vrouwen in het kabinet benoemd: Fatma Güldemet Sarı en Sema Ramazanoğlu, respectivelijk als minister van Milieu en Stadsontwikkeling en minister van Familie en Sociale Zaken. De nieuwe minister van Buitenlandse Zaken is een oude bekende: Mevlut Cavuşoğlu, die ook in het vorige kabinet van Davutoğlu deze functie vervulde. Cavuşoğlu is in dit opzicht niet de enige: tien andere plekken worden eveneens ingevuld door politici die dezelfde functie vervulden in het vorige kabinet van Davutoğlu. Met andere woorden, er lijkt sprake te zijn van een hoge mate van politieke continuïteit.
 
Toch heeft noch  dit nieuwe kabinet, noch het nieuwe Turkse parlement, tot dusver een positieve invloed gehad op de verslechterende situatie binnen de Turkse rechtsstaat. Aan de lange lijst van gearresteerde journalisten werden vorige week de namen toegevoegd van Can Dündar en Erdem Gül, werkzaam bij de oppositiekrant Cumhuriyet. Ze worden verdacht van het ´onthullen van staatsgeheimen, het lidmaatschap van een terroristische organisatie´. Het past in de trend van de afgelopen maanden dat politiek en justitie met elkaar worden verweven door president Erdoğan: afgelopen juni beschuldigde hij de krant er al van zich met het bespioneren van de staat bezig te houden, waarvoor ze volgens hem ‘een hoge prijs zouden betalen’. In reactie betoogde Dündar dat hij en zijn collega ‘geen verraders, spionnen of helden zijn’, maar ‘simpelweg journalisten’. Een veroordeling van de journalisten zou wederom bewijs zijn van het klimaat van personvrijheid dat in de afgelopen periode hoogtij viert in Turkije.
                Dat de rechtsstaat in Turkije danig onder druk staat, bleek eveneens na de moord op de Koerdische mensenrechten-advocaat Tahir Elçi, tevens voorzitter van de Orde van Advocaten in de zuidoostelijke stad Diyarbakır en kritisch ten aanzien van het zware ingrijpen van de Turkse staat in de regio, alsmede ten aanzien van Koerdische militanten. Rondom zijn moord bestaat veel onduidelijkheid, ondanks het feit dat er filmmateriaal openbaar kwam van vlak voor én vlak na zijn dood. Het achterhalen  van de daders van de moord zal op zich laten wachten, maar er moet ook rekening worden gehouden met de mogelijkheid dat de toedracht nooit helemaal boven water zal komen: door aanhoudende ongeregeldheden werd het onderzoek op de plaats delict danig gehinderd, zodat pas drie dagen na de moord het onderzoek ter plaatse afgerond kon worden. Het niet kunnen uitvoeren van forensisch, i.e. gerechtelijk  (voor-)onderzoek is op termijn voor elke rechtsstaat een bedreiging zonder weerga.
                In de Turkse politieke arena zorgde het incident dan ook voor hevige onrust. Scherpe woordenwisselingen volgden tussen HDP-leider Demirtaş en premier Davutoğlu: de eerste stelde dat de kogel werd afgevuurd door de politie, Davutoğlu echter veroordeelde de uitspraak van Demirtaş en noemde deze ‘opruiende woorden’ een manier om de ‘ware toedracht naar de achtergrond te verdrijven’. Ondertussen werd een motie voor een parlementair onderzoek naar de moord, ingediend door de HDP, in een verhit debat verworpen door een meerderheid van AKP- en MHP-parlementariërs. Wat de gevolgen hier ook van zijn, het lijkt duidelijk dat de moord op Elçi, het onvermogen om dit gezamenlijk te veroordelen en tot een diepgravend onderzoek te komen, een verdere afbrokkeling van de Turkse rechtsstaat betekent.

Agenda

Klik hier voor een uitgebreide agenda.

16 december
Boekpresentatie:
'De Vergeten Geschiedenis van mijn Grootvader Sulayman Hadj Ali'
Geschreven door Meltem Halaceli

Woensdag 16 december, 15:00-17:15 uur; Paradiso, Weteringschans 6-8, Amsterdam 


6 januari tot en met 16 maart 2016

Om de kennis van Nederlandse studenten over het Palestijns-Israelische conflict te vergroten en om het debat te verdiepen, biedt CIDI sinds 1988 een collegereeks aan over Israels politieke situatie. De colleges zijn bedoeld voor studenten met een bijzondere interesse voor Israel en het Midden Oosten.

De reeks bestaat uit elf colleges. De docenten zijn merendeels academici verbonden aan verschillende universiteiten in Nederland en experts op deelterreinen van de politieke situatie in het Midden-Oosten. De collegereeks is van universitair niveau maar ook toegankelijk voor studenten van hogescholen en toehoorders.

Kijk voor meer informatie op cidi.nl of mail naar cidi@cidi.nl.

6 oktober 2015 tot en met 31 januari 2016

Europalia Turkey

Verkiezingsuitslag: grafieken en kaarten

De onderstaande afbeeldingen laten zien wat de resultaten zijn van de Turkse verkiezingen van 1 november. Daarnaast is ook het verschil met de verkiezingen van 7 juni jl. in beeld gebracht.

Vacatures

Stage: Social Media Assistent (Nederlandse Consulaat-Generaal te Istanbul)

Het Consulaat-Generaal te Istanbul is voor een periode van 4-6 maanden op zoek naar een stagiair(e) die de functie van social media assistent kan vervullen. De stage start halverwege januari 2016 en eindigt halverwege april, mei of juni 2016. Als stagiair(e) in deze functie ben je onder meer verantwoordelijk voor het schrijven van blogs, tweets en teksten voor de website. Daarnaast draai je bij verschillende evenementen mee op de afdeling Pers en Culturele Zaken.

Is je nieuwsgierigheid gewekt? Klik dan hier voor meer informatie!

Kennis van Turkije

Het Turkije Instituut is een onafhankelijke instelling die zich richt op het vergroten van kennis over Turkije bij een divers Nederlands publiek.
Volg ons ook op:   

Het Turkije Instituut werkt samen met Turkish Studies at Leiden University en Leiden University Institute for Area Studies (LIAS)

Zoekt u een Turkije-expert voor een lezing of analyse?

Bent u op zoek naar een expert op het gebied van de politieke, sociale of economische situatie in Turkije? Wij kunnen u (op weg) helpen.

Lees meer...