Het Turkije Instituut is sinds eind 2015 gesloten. Aanleiding tot dit besluit was het gebrek aan perspectief op nieuwe fondsen, mede in het licht van de ontwikkelingen in Turkije. De website (turkije-instituut.nl) is nog wel toegankelijk als informatiebron. Hierdoor zal althans een deel van de expertise die in de afgelopen acht jaar is opgebouwd behouden blijven.

Kunst en Cultuur

Toen de Osmanen de overhand kregen op de omliggende Anatolische vorstendommen kwamen wetenschappers, dichters en schrijvers steeds meer onder de directe patronage van de Osmaanse sultans, prinsen en waardigheidbekleders te staan. Veel Osmaanse sultans, zoals Murat II, Mehmet de Veroveraar en Beyazıt II schreven zelf ook poëzie. In de vijftiende eeuw werd de Osmaanse poëzie sterk beïnvloed door de hofpoëzie van de Timuriden in Centraal-Azië. Naast de productie van originele werken, werden, om de islamitische cultuur onder een breder publiek te verspreiden, in de veertiende en vijftiende eeuw zeer veel werken uit het Perzisch en Arabisch naar het Turks vertaald. Hierbij ging het om vrije vertalingen van religieuze werken, wetenschappelijke werken en mystieke en liefdespoëzie. De belangrijkste mystieke volksdichter uit de begintijd van het Osmaanse Rijk was de nu nog steeds zeer populaire Yunus Emre.

In de zestiende eeuw, toen het Osmaanse Rijk een wereldmacht was geworden, plaatsten Osmaanse dichters als Baki zichzelf op gelijke hoogte als de beroemde Perzische dichters. De eenvoudige taal van de voorgaande eeuwen maakte plaats voor een bloemrijke stijl met woordspelingen en verfijnde stijlfiguren. De hofpoëzie was gebaseerd op het klassieke Arabische metrum, de ‘aruz’, en gebruikte zeer veel Arabische en Perzische woorden. De versvormen waren die van de Perzische hofpoëzie. In deze tijd wordt ook het lofdicht (‘kaside’) populair; alle belangrijke dichters maakten lofdichten op de sultan of op andere hoogwaardigheidsbekleders. Naast Baki, die een zeer beroemd treurdicht schreef bij het overlijden van Sultan Süleyman, was Fuzuli een van de belangrijke dichters van deze periode.

De Osmaanse moskeearchitectuur vertoonde tot aan de verovering van Istanbul nog veel overeenkomsten met de laatbyzantijnse kerkbouw, maar in de loop van de vijftiende eeuw ontstond een specifieke Osmaanse stijl. Onder de in 1588 overleden Rijksbouwmeester Sinan (die ook voortkwam uit de Inzameling) bereikte de klassieke Osmaanse moskeearchitectuur zijn hoogtepunt. Onder de beroemdste werken van Sinan zijn de Süleymaniye-moskee in Istanbul en de Selimiye-moskee in Edirne.

De illustratie van manuscripten was de dominante vorm van beeldende kunst bij de Osmanen. In het paleis bevond zich een atelier met illustrators uit de verschillende provincies van het rijk. Met de veroveringen tijdens de regeringen van Selim I (r. 1512-20) en Süleyman I (r. 1520-66) kwamen illustrators uit Perzië, Syrië, Egypte en de Balkan het atelier versterken. Tijdens de regering van Süleyman I ontstond een karakteristieke school die zijn hoogtepunt bereikte tijdens de regeerperiode van Murat III (1574-95). Kenmerkend voor de Osmaanse schilderkunst waren de geïllustreerde geschiedkundige werken die de triomfen van de sultans en officiële gelegenheden op realistische wijze illustreerden. Andere belangrijke kunstvormen in het Osmaanse Rijk waren tapijtweven en keramiek, die allebei ook belangrijke exportproducten vormden.


In de zeventiende eeuw werd de handhaving van grootse kunstprojecten problematisch doordat een einde kwam aan de Osmaanse expansie en zodanig de invoer van oorlogsbuit terugliep. Het aantal kunstenaars in dienst van het Osmaanse hof liep dan ook sterk terug. De kunstuiting die bij deze bezuinigingen werd ontzien was de kalligrafie, die gedurende de zeventiende eeuw populair en van hoog niveau bleef. Kalligrafie was dan ook, naast poëzie, een kunst die vaak door de sultans zelf werd beoefend.

Blogs

Turkije Instituut sluit zijn deuren
Turkije Instituut sluit zijn deuren
Nieuw Turks kabinet, Turkse rechtsstaat verder onder druk
Turkije haalt Russisch vliegtuig neer, internationale coalitie tegen Daesh/IS lijkt te klappen
Turkije haalt Russisch vliegtuig neer, internationale coalitie tegen Daesh/IS lijkt te klappen
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Lees meer...