Het Turkije Instituut is sinds eind 2015 gesloten. Aanleiding tot dit besluit was het gebrek aan perspectief op nieuwe fondsen, mede in het licht van de ontwikkelingen in Turkije. De website (turkije-instituut.nl) is nog wel toegankelijk als informatiebron. Hierdoor zal althans een deel van de expertise die in de afgelopen acht jaar is opgebouwd behouden blijven.

Consolidatie van het Rijk, 1595-1683

De zeventiende eeuw werd gekenmerkt door een reeks zwakkere Sultans die te maken kregen met grootschalige rebellie in Anatolië en een steeds meer zelfstandig Janitsarenkorps. Mehmet III (r. 1595-1603) greep terug op de traditie van de sultan als persoonlijke aanvoerder van het leger, die na de dood van Süleyman I in ongebruik was geraakt. Onder zijn bevel werden er enkele overwinningen behaald op het Habsburgse Oostenrijk. Na zijn dood in 1603 werd Mehmet opgevolgd door zijn zoon Ahmet I (r. 1603-1617). Ahmet zag zich in zijn regeerperiode gedwongen tot een ongunstige vrede met zowel het Habsburgse als het Safavidische Rijk. Ondanks deze nederlagen beval hij in 1609 tot de bouw van een moskee in zijn naam, een project dat traditioneel uit oorlogsbuit werd bekostigd. Dit grootse project, vandaag de dag bekend als ‘de Blauwe Moskee’, kreeg dan ook de nodige (religieuze) kritiek. Ahmet stierf in 1617, hetzelfde jaar waarin zijn omstreden moskee werd voltooid.

Na de dood van Ahmet volgde een roerige periode waarin zowel zijn broer, Mustafa I (regeert tweemaal, 1617-1618, 1622-1623) als zijn zoon Osman II (r. 1618-1622) tijdelijk de troon bezaten. Beide werden slachtoffer van paleiscoupes, waarbij Osman het leven liet. De enige noemenswaardige veldtocht uit deze periode betreft Osmans veldtocht tegen Polen (1621-1622), die eindigde in een nederlaag voor het Osmaanse leger.

Nadat Mustafa in 1623 voor de tweede maal van de troon werd gestoten trad de elfjarige Murat IV (r. 1623-1640), wederom een zoon van Ahmet, aan als sultan. Murats moeder fungeerde vanwege zijn jonge leeftijd de eerste elf jaar van zijn bewind als regent.  Toen Murat zelf aan de macht kwam in 1632 voerde hij zijn leger persoonlijk aan in de strijd tegen de Safaviden en behaalde enkele grote successen, waaronder de herovering van Bagdad en Mesopotamië. Afsluitend aan zijn campagnes in 1639 sloot Murat vrede met de Safaviden, die stand zou houden tot de ondergang van het Safavidsche rijk in 1722.  

Murat stierf in 1640 en werd opgevolgd door zijn broer Ibrahim I (r. 1640-1648) (zie afbeelding), die volgens zijn tijdgenoten gestoord zou zijn en bekend stond om zijn gewelddadige excessen. Onder Ibrahims bewind werd het startsein gegeven voor de verovering van het Venetiaanse Kreta, een opdracht die maar liefst 25 jaar in beslag zou nemen (1644-1669). Het gewelddadige wanbestuur van de sultan leidde in 1648 tot zijn onttroning en executie.

Onder het bewind van Ibrahims zoon, Mehmet IV (r. 1648-1687), werd geprobeerd nog voor een laatste maal de grenzen van het Osmaanse Rijk te verleggen. In deze periode werd voornamelijk strijd geleverd met Polen, Moskovië, Venetië en het Habsburgse Oostenrijk. Succes werd geboekt bij Kreta, dat in 1669 werd veroverd op de Venetianen. Minder succesvol was het beroemde Beleg van Wenen waar in 1683 de Osmaanse aftocht een hoofdstuk van groot territoriaal verlies inluidde. Met deze nederlaag kwamen de expansionistische hoogtijdagen van het Osmaanse Rijk tot een symbolisch einde. Mehmet zelf werd in 1687 door rebellerende troepen onttroond om plaats te maken voor zijn jongere broer Süleyman II (r. 1687-1691).

Blogs

Turkije Instituut sluit zijn deuren
Turkije Instituut sluit zijn deuren
Nieuw Turks kabinet, Turkse rechtsstaat verder onder druk
Turkije haalt Russisch vliegtuig neer, internationale coalitie tegen Daesh/IS lijkt te klappen
Turkije haalt Russisch vliegtuig neer, internationale coalitie tegen Daesh/IS lijkt te klappen
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Lees meer...